The Second Chance Convenience Store

Een toevallige ontmoeting bij Seoul Station

Het verhaal begint bij Yeom Yeong-sook, een zeventigjarige gepensioneerde geschiedenislerares die eigenaar is van Always Convenience. Wanneer ze onderweg naar Busan ontdekt dat haar tas verdwenen is, krijgt ze onverwacht een telefoontje van een onbekende man. Hij heeft haar spullen gevonden bij Seoul Station en wil ze teruggeven.

Die man is Dokgo. Of eigenlijk: dat is de naam waaronder hij zichzelf kent. Hij is dakloos, leeft rond Seoul Station, drinkt veel en spreekt moeizaam. Grote delen van zijn verleden zijn uit zijn geheugen verdwenen. Toch blijkt al tijdens hun eerste ontmoeting dat achter zijn onverzorgde uiterlijk een opvallend sterk verantwoordelijkheidsgevoel schuilgaat. Hij heeft Yeong-sooks tas niet alleen gevonden, maar ook verdedigd toen anderen haar probeerden af te pakken.

Yeong-sook wil hem bedanken met geld, maar Dokgo accepteert liever iets te eten. Ze neemt hem daarom mee naar haar convenience store en geeft hem een lunchbox. Vanaf dat moment mag hij iedere avond terugkomen om voedsel op te halen dat anders na sluitingstijd zou worden weggegooid. Het is een klein gebaar, bijna onbeduidend, maar Kim Ho-yeon laat juist uit zulke kleine gebaren zijn verhaal ontstaan. Wanneer later de nachtdienst in de winkel vrijkomt, besluit Yeong-sook Dokgo een kans te geven.

Voor de andere medewerkers is dat bepaald geen vanzelfsprekende keuze. Zij zien vooral een alcoholverslaafde dakloze man die nauwelijks fatsoenlijk kan praten. Waarom zou je zo iemand 's nachts alleen achter de kassa zetten? Toch blijkt Dokgo verrassend goed in zijn nieuwe werk. Niet omdat hij ineens verandert in de perfecte winkelmedewerker, maar omdat hij iets bezit wat moeilijker aan te leren is: hij kijkt naar mensen.

Een winkel vol kleine levens

Vanaf het moment dat Dokgo achter de kassa staat, verandert The Second Chance Convenience Store langzaam van een verhaal over één man in een mozaïek van levens. Kim Ho-yeon verschuift per hoofdstuk het perspectief en laat steeds een ander personage wat langer in de winkel blijven. Zo leren we niet alleen de medewerkers kennen, maar ook klanten, buurtbewoners en uiteindelijk mensen uit Dokgo's verleden.

Een van hen is Sihyeon, die parttime in de winkel werkt terwijl ze zich voorbereidt op het Koreaanse ambtenarenexamen. Ze studeert in Noryangjin, een wijk in Seoul die bekendstaat om zijn vele hagwons en studenten die soms jarenlang proberen te slagen voor competitieve overheidsexamens. Voor Sihyeon staat een ambtenarenbaan voor zekerheid, maar tegelijkertijd begint ze zich af te vragen of het werkelijk haar eigen toekomst is waar ze zo hard voor werkt.

Ook Oh Seonsuk, die de ochtenddienst in Always Convenience draait, draagt haar eigen zorgen mee naar haar werk. Haar echtgenoot is uit haar leven verdwenen en haar volwassen zoon heeft na verkeerde keuzes en een mislukte poging om filmmaker te worden moeite om opnieuw richting te vinden. Aanvankelijk heeft Seonsuk weinig vertrouwen in Dokgo. Dat verandert wanneer ze ziet hoe hij reageert op een jongen die eten probeert te stelen. In plaats van hem onmiddellijk als dief weg te zetten, zorgt Dokgo ervoor dat het eten wordt betaald, laat hij de jongen verantwoordelijkheid nemen voor wat hij heeft gedaan en gaat vervolgens samen met hem de gimbap opeten.

Het is kenmerkend voor de manier waarop Kim zijn hoofdpersoon gebruikt. Dokgo houdt geen grote toespraken en heeft zelden ingewikkelde oplossingen. Hij zorgt dat iemand eerst iets eet, luistert naar wat er aan de hand is en stelt vervolgens soms een eenvoudige vraag die moeilijker te beantwoorden blijkt dan verwacht.

Achter de warme sfeer zit behoorlijk wat Korea

Juist daar wordt The Second Chance Convenience Store interessanter dan alleen een aangename Koreaanse healing novel. De problemen waarmee de personages de winkel binnenlopen, vertellen namelijk ook iets over de samenleving daarbuiten.

Sihyeons zoektocht naar een vaste overheidsbaan raakt bijvoorbeeld aan de prestatiedruk en behoefte aan zekerheid onder jonge Koreanen. Andere personages worstelen met lange werkdagen, alcoholgebruik, financiële problemen, mislukte carrières en gespannen familieverhoudingen. Steeds opnieuw ontmoeten we mensen die geprobeerd hebben te voldoen aan een bepaald beeld van succes en onderweg ergens zijn vastgelopen.

Kim maakt daar gelukkig geen sociologische verhandeling van. Hij laat die onderwerpen eenvoudigweg onderdeel zijn van het leven van zijn personages. Daardoor blijft het verhaal licht genoeg om prettig te lezen, terwijl onder die toegankelijke oppervlakte behoorlijk serieuze onderwerpen schuilgaan.

Ook de locatie helpt daarbij. Een Koreaanse pyeonuijeom (편의점) is bij uitstek een plek waar verschillende werelden elkaar kunnen kruisen. Scholieren halen er na school iets te eten, werknemers kopen er na een lange werkdag een maaltijd of een blikje bier en buurtbewoners komen langs voor dagelijkse boodschappen. De convenience store is daardoor bijna een miniatuurversie van de stad: iedereen kan er binnenlopen, maar niemand hoeft er lang te blijven. Kim stelt eigenlijk de vraag wat er gebeurt als mensen dat laatste nu eens wél doen.

Triangle gimbap, lunchboxen en corn silk tea

Daarbij speelt eten een veel grotere rol dan je misschien van een roman over een convenience store verwacht. Triangle gimbap, lunchboxen, hot bars en blikjes bier keren voortdurend terug. Het zijn herkenbare producten uit de Koreaanse convenience-storecultuur, maar in het verhaal worden ze ook een middel om mensen bij elkaar te brengen.

Vooral Dokgo's relatie met alcohol is daarin interessant. Waar hij vroeger veel dronk, ontwikkelt hij een voorkeur voor corn silk tea. Het wordt bijna een symbool voor de verandering die hij zelf doormaakt. Wanneer hij met anderen praat, is eten of drinken bovendien vaak het beginpunt. Eerst wordt er iets opgewarmd, gekocht of gedeeld en pas daarna komt het gesprek.

Dat voelt heel natuurlijk binnen de Koreaanse context. Samen eten is in Zuid-Korea vaak meer dan alleen voedsel delen; het is ook een manier om relaties te onderhouden en zorg voor elkaar te tonen. Kim gebruikt iets eenvoudigs als een convenience-storemaaltijd om precies die menselijke nabijheid zichtbaar te maken.

Van transactie naar verbondenheid

Daarmee ligt ook een verbinding met het Koreaanse begrip jeong (정) voor de hand. Jeong laat zich moeilijk letterlijk vertalen, maar verwijst onder meer naar de genegenheid en verbondenheid die tussen mensen kan groeien doordat ze tijd, ervaringen en dagelijkse zorg met elkaar delen.

Aan het begin van het boek is Always Convenience vooral een plek van transacties. Een klant pakt een product, de medewerker scant het, er wordt betaald en iemand vertrekt weer. Naarmate Dokgo langer in de winkel werkt, veranderen die korte ontmoetingen langzaam in relaties. Een maaltijd die anders zou worden weggegooid, wordt aan iemand gegeven. Een oudere klant krijgt hulp. Iemand met problemen blijft nog even zitten. Mensen die elkaar aanvankelijk wantrouwen, beginnen naar elkaar om te kijken.

Daar zit bovendien een aardige tegenstelling in met de oorspronkelijke Koreaanse titel, Bulpyeonhan Pyeonuijeom (불편한 편의점). Die betekent eerder iets als de ongemakkelijke convenience store dan The Second Chance Convenience Store. Juist op een plek die volledig is ingericht rondom gemak worden de personages geconfronteerd met zaken waarvoor helemaal geen gemakkelijke oplossing bestaat.

Dokgo heeft zelf ook een tweede kans nodig

Wie denkt dat Kim het vervolgens bij een verzameling warme ontmoetingen houdt, krijgt in het laatste deel van het boek een ander verhaal voorgeschoteld. Vanaf het begin weten we dat Dokgo nauwelijks herinneringen heeft aan zijn verleden. Langzaam keren fragmenten daarvan terug en wordt duidelijk dat zijn leven veel ingewikkelder is geweest dan zijn omgeving vermoedt.

Dat is belangrijk, omdat Dokgo anders gemakkelijk het stereotype had kunnen worden van de mysterieuze, wijze buitenstaander die toevallig precies weet hoe iedereen zijn leven moet verbeteren. Kim kiest voor iets ongemakkelijkers. Dokgo is niet alleen iemand die slachtoffer is geworden van omstandigheden. Ook zijn eigen beslissingen hebben gevolgen gehad voor zijn carrière, zijn gezin en uiteindelijk voor hemzelf. Juist daardoor krijgt de internationale titel achteraf meer betekenis. De tweede kansen die Dokgo gedurende het verhaal aan anderen helpt geven, blijken uiteindelijk net zo hard voor hemzelf bedoeld.

Niet iedere lezer zal de overgang naar dit zwaardere deel even geslaagd vinden. Verschillende lezers vinden dat het boek het sterkst is wanneer het dicht bij de kleine gebeurtenissen in en rond de winkel blijft, terwijl sommige ontwikkelingen richting het einde nadrukkelijker worden aangezet. Dat herkennen wij. De scènes waarin twee mensen simpelweg naast elkaar iets eten of drinken, zijn regelmatig overtuigender dan de grotere onthullingen.

Tegelijkertijd zorgt Dokgo's verleden ervoor dat het verhaal niet uitsluitend een warme feelgoodroman wordt waarin vriendelijkheid ieder probleem oplost. Sommige fouten kun je niet ongedaan maken. Een tweede kans betekent dan ook niet dat het verleden verdwijnt, maar dat iemand besluit wat hij ermee gaat doen.

Minder cosy dan het eruitziet

Daarom zouden we The Second Chance Convenience Store ook niet zonder meer omschrijven als een cosy read. Het boek heeft absoluut de warmte die we inmiddels met Koreaanse healing fiction associëren, maar daaronder behandelt Kim onderwerpen als dakloosheid, alcoholverslaving, depressie, financiële onzekerheid, familieruzies en verlies. Juist die combinatie maakt het interessant. De winkel biedt geen magische ontsnapping aan de werkelijkheid. De mensen die er binnenkomen, moeten uiteindelijk zelf weer naar buiten. Wat ze wel meekrijgen, is soms een ander perspectief of simpelweg het gevoel dat iemand hen heeft gezien.

Dat verklaart misschien ook waarom het boek in Zuid-Korea zo'n groot publiek vond. De roman verscheen daar in 2021 en groeide uit tot een bestseller waarvan meer dan een miljoen exemplaren werden verkocht. De problemen van de personages zijn niet uitzonderlijk of spectaculair. Het zijn juist herkenbare zorgen over werk, geld, ouders, kinderen en verwachtingen. De convenience store maakt die grote onderwerpen klein en menselijk.

Bijna een K-drama op papier

Tijdens het lezen is het bovendien niet moeilijk om je The Second Chance Convenience Store als K-drama voor te stellen. De ingrediënten zijn er eigenlijk allemaal: één centrale locatie, een mysterieuze hoofdpersoon, een ensemble van kleurrijke personages en afzonderlijke verhalen die langzaam in elkaar grijpen. Humor en warmte worden afgewisseld met serieuzere maatschappelijke thema's, terwijl steeds meer aanwijzingen verschijnen dat de vriendelijke man achter de kassa een verleden heeft waarover niemand iets weet.

Voor liefhebbers van slice-of-life K-drama's zal die vertelvorm vertrouwd voelen. Je kunt bijna voor je zien hoe iedere aflevering een andere vaste klant of medewerker volgt, terwijl Dokgo op de achtergrond langzaam zelf van bijfiguur in hoofdpersoon verandert. Daarmee is het boek ook typisch zo'n titel waarmee de verschillende werelden van K-Life24 elkaar raken. Het is Koreaanse literatuur en daarmee K-Culture, maar de convenience-storemaaltijden leggen vanzelf een verbinding met K-Food, terwijl de vertelstructuur en personages sterk doen denken aan de menselijke ensembleverhalen die we uit veel K-drama's kennen.

K-Life24 conclusie

The Second Chance Convenience Store lijkt aanvankelijk een eenvoudig verhaal over een dakloze man die dankzij een vriendelijke winkeleigenares opnieuw een plaats in de samenleving krijgt. Gaandeweg blijkt dat te simpel. Dokgo verandert inderdaad, maar terwijl hij achter de kassa staat, brengt hij ook iets teweeg bij de mensen die dagelijks langs hem heen komen. De student die niet weet of ze haar eigen droom volgt, de moeder die haar zoon niet meer begrijpt, de uitgeputte werknemer die liever een blikje bier drinkt dan naar huis gaat: allemaal krijgen ze even de ruimte om stil te staan bij waar ze mee bezig zijn.

Niet iedere verhaallijn is even subtiel en vooral richting het einde legt Kim soms wat nadrukkelijk uit wat we als lezer inmiddels zelf al hebben begrepen. Maar misschien is dat bij dit boek ook niet het belangrijkste. De charme zit juist in de kleine dingen: een lunchbox die anders zou worden weggegooid, twee mensen die samen een triangle gimbap eten of iemand die besluit niet meteen een oordeel te vellen over de man tegenover hem. Daarmee vertelt Kim Ho-yeon uiteindelijk een verrassend eenvoudig verhaal over tweede kansen. Niet de spectaculaire tweede kans waarbij iemand zijn hele leven van de ene op de andere dag omgooit, maar de veel kleinere variant die ontstaat wanneer iemand weer verantwoordelijkheid krijgt, opnieuw contact maakt met een ander of voor het eerst in lange tijd het gevoel heeft ergens bij te horen.

En misschien past juist daarom een convenience store zo goed bij dit verhaal. Mensen lopen er de hele dag in en uit. De meesten blijven maar een paar minuten en gaan daarna weer verder met hun eigen leven. The Second Chance Convenience Store vraagt wat er kan gebeuren als we in die paar minuten iets beter naar elkaar kijken.

Nieuwsgierig geworden? Bestel Second Chance Convenience Store eenvoudig hier.