Wie voor het eerst in Seoul aankomt, merkt al snel dat de stad een eigen ritme heeft. In de metro bewegen reizigers doelgericht naar de uitgang, bezorgers brengen maaltijden tot aan de voordeur en in cafés staat een bestelling vaak binnen enkele minuten klaar. Zelfs midden in de drukte lijkt alles op elkaar afgestemd. Voor bezoekers kan die snelheid indrukwekkend zijn, maar ook enigszins overweldigend. In Zuid-Korea is efficiëntie niet alleen een praktische eigenschap, maar voor veel mensen een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven.

Wie eind oktober door Seoul wandelt, kan zomaar een café tegenkomen dat is versierd met pompoenen, spinnenwebben en kleine spoken. In winkels verschijnen Halloweenartikelen en sommige uitgaansgelegenheden organiseren verkleedfeesten. Het zijn beelden die we kennen uit Amerikaanse films en televisieseries, maar die inmiddels ook in Zuid-Korea voorkomen. Toch is Halloween daar lang niet zo vanzelfsprekend als die versieringen doen vermoeden.

Van eeuwenoude fermentatietradities tot de moderne Koreaanse keuken: achter Korean Food Day schuilt een verhaal over landbouw, identiteit en de betekenis van eten.

Bijna duizend jaar voordat Korea wereldwijd bekend werd door technologie, K-pop en K-drama's, regeerde op het Koreaanse schiereiland een koninkrijk waarvan de naam tot vandaag is blijven bestaan. Het heette Goryeo (고려), en hoewel de dynastie al in 1392 verdween, leeft haar naam voort in het woord Korea.

Er zit iets bijna alledaags in de titel waarmee Baek Sehee wereldwijd bekend werd. I Want to Die but I Want to Eat Tteokbokki klinkt op het eerste gezicht misschien zelfs een beetje vreemd: hoe kunnen een doodswens en trek in een bord pittige rijstcakes naast elkaar bestaan? Precies in die tegenstelling vond de Zuid-Koreaanse schrijfster woorden voor een gevoel dat veel lezers herkenden. Je kunt je slecht voelen en toch lachen om een grap. Je kunt naar je werk gaan, vrienden ontmoeten en iets lekkers willen eten, terwijl het vanbinnen helemaal niet goed gaat.

In de vroege avond stromen de metrostations van Seoul vol met mensen die na hun werk naar huis gaan. Sommigen hebben hun laptop nog in de tas, anderen zijn onderweg naar een restaurant om met collega's te eten. In de kantoorgebouwen boven de drukke straten brandt ondertussen nog volop licht. Voor een deel van de werknemers zit de werkdag erop, terwijl anderen nog enkele uren achter hun bureau blijven.

Op 9 oktober gebeurt in Zuid-Korea iets wat voor Nederlanders misschien wat ongewoon klinkt: het land viert zijn alfabet. Hangul Day (한글날), in het Koreaans Hangulnal, is een officiële nationale feestdag waarop Koreanen stilstaan bij de ontwikkeling en bekendmaking van Hangul, het Koreaanse schrift.

Op 3 oktober verschijnen in Zuid-Korea opnieuw de Taegeukgi aan overheidsgebouwen, woningen en langs straten. Scholen en veel bedrijven zijn gesloten en de overheid organiseert een officiële herdenking. Het is Gaecheonjeol (개천절), in het Engels meestal National Foundation Day genoemd: een van de nationale feestdagen van Zuid-Korea.

Eind september verandert het ritme van Zuid-Korea. Treinen raken volgeboekt, snelwegen worden drukker, warenhuizen vullen zich met geschenksets en miljoenen Koreanen maken zich klaar om familie te bezoeken. Het is Chuseok (추석), samen met Seollal een van de belangrijkste traditionele feestdagen van Korea.

Wie ooit in Zuid-Korea is geweest, kent ze waarschijnlijk: de felverlichte convenience stores van CU, GS25, 7-Eleven en emart24 waar je vrijwel op ieder moment van de dag terechtkunt voor ramyeon, triangle gimbap, koffie, bier, een lunchbox of iets waarvan je vijf minuten eerder nog niet wist dat je het nodig had. Ze zijn zo vanzelfsprekend aanwezig in het Koreaanse straatbeeld dat je er gemakkelijk aan voorbijloopt. Toch zijn het bijzondere plekken. Scholieren, studenten, kantoormedewerkers, buurtbewoners en nachtbrakers komen er allemaal over de vloer, soms alleen om snel iets te kopen, soms om buiten aan een tafeltje wat te eten of te drinken.

Wie een rondreis door Zuid-Korea maakt, ontdekt al snel dat de openbare ruimte een esthetisch feest is voor het oog. Op de gevels van futuristische wolkenkrabbers in Seoul en de houten poorten van historische tempels prijkt een strak, geometrisch schrift. Cirkels, perfecte vierkanten en rechte lijnen vormen de basis van het Koreaanse alfabet Hangul (한글). Hoewel in het Nederlands de schrijfwijze Hangul het meest gangbaar is, hanteert de Zuid-Koreaanse overheid taalkundig de officiële romanisering Hangeul.

Een buurvrouw die zonder iets te vragen wat extra eten meegeeft. Een restauranthouder die na een paar bezoeken ineens een extra bijgerecht op tafel zet. Vrienden die elkaar misschien niet voortdurend vertellen hoeveel ze voor elkaar betekenen, maar er wel staan wanneer dat nodig is. Of een ouder echtpaar dat na tientallen jaren samen soms vooral lijkt te mopperen en toch nauwelijks zonder elkaar kan. In Zuid-Korea kan bij zulke relaties een woord vallen dat zich niet gemakkelijk met één Nederlands begrip laat vertalen: jeong (정, 情).

In september 1506 voltrok zich aan het Koreaanse hof een gebeurtenis die de geschiedenis van de Joseon-dynastie zou veranderen. Koning Yeonsangun, die twaalf jaar eerder zijn vader was opgevolgd, werd door een groep hoge ambtenaren en militairen van de troon gestoten. Zijn jongere halfbroer werd tot koning uitgeroepen, terwijl Yeonsangun zijn koninklijke status verloor en werd verbannen. Enkele maanden later overleed hij, nog geen dertig jaar oud.

Een wasserette waar het naar amber en lavendel ruikt, waar koffie klaarstaat en waar tussen de draaiende machines een groen dagboek ligt waarin onbekenden hun zorgen opschrijven. Het klinkt bijna te vriendelijk om waar te zijn. En misschien is dat ook precies de bedoeling van Yeonnam-Dong’s Smiley Laundromat van de Zuid-Koreaanse schrijver Kim Jiyun.

Je zit met een groep Koreanen aan tafel en merkt dat niemand rechtstreeks zegt dat het tijd is om te vertrekken. Toch beginnen mensen hun gesprek af te ronden, iemand kijkt naar de klok en een ander schuift zijn stoel iets naar achteren. Even later staat iedereen op. Niemand hoefde uit te leggen wat er ging gebeuren.

Wie door Seoul loopt, komt de Joseon-dynastie bijna vanzelf tegen. Achter de muren van Gyeongbokgung wandelen bezoekers in hanbok, bij Gwanghwamun staat koning Sejong over het plein uit te kijken en even verderop ligt Jongmyo, het koninklijke heiligdom waar eeuwenoude voorouderrituelen nog altijd worden uitgevoerd. Ook wie nooit in Korea is geweest, heeft waarschijnlijk al iets van Joseon gezien. De paleizen, koningen en hofintriges vormen het decor van talloze historische K-drama's.

Op gewone dagen raast Zuid-Korea in hoog tempo door. Metro's zitten vol forenzen, hogesnelheidstreinen verbinden de grote steden en in Seoul lijken winkels en cafés soms nauwelijks tot stilstand te komen. Rond Seollal (설날) verandert dat beeld. Treinkaartjes naar andere delen van het land worden gewild, snelwegen lopen vol en miljoenen Koreanen maken zich klaar om tijd met hun familie door te brengen.